വടക്കൻ കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്നും തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിലേക്ക്:
മാടായിക്കാവിലമ്മയും പത്മനാഭസ്വാമിയും തമ്മിലുള്ള അഭേദ്യബന്ധം കേരളീയ രാജവംശചരിത്രത്തിൽ കോലത്തുനാടും (കോലത്തു സ്വരൂപം) തിരുവിതാംകൂറും (വേണാട്) തമ്മിലുള്ള ബന്ധം രക്തബന്ധത്തോളം തന്നെ ശക്തമാണ്. തിരുവിതാംകൂറിലെ പെൺവഴിത്തായ്വഴി അറ്റുപോകാറായ ഘട്ടങ്ങളിലെല്ലാം, വടക്കൻ മലബാറിലെ കോലത്തുനാട്ടിൽ നിന്നുമാണ് തമ്പുരാട്ടിമാരെ ദത്തെടുത്തിരുന്നത്. ഈ ദത്തെടുക്കൽ കേവലം ഒരു അധികാര കൈമാറ്റം മാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് രണ്ട് ദേശങ്ങളുടെയും അവിടുത്തെ ദൈവീക സങ്കൽപ്പങ്ങളുടെയും ഒത്തുചേരൽ കൂടിയായിരുന്നു. മാടായിക്കാവിൽ നിന്നും തിരുവാറാട്ടുകാവിലേക്ക് കോലത്തുനാട്ടിലെ രാജകുടുംബം ആറ്റിങ്ങൽ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് ദത്തെടുക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവർ തനിച്ചായിരുന്നില്ല തെക്കോട്ട് യാത്ര തിരിച്ചത്. തങ്ങളുടെ കുലദേവതയായ സാക്ഷാൽ മാടായിക്കാവിലമ്മയുടെ (തിരുവർക്കാട് ഭഗവതി) ചൈതന്യത്തെയും അവർ കൂടെക്കൂട്ടി. ആറ്റിങ്ങലിൽ എത്തിയ തമ്പുരാട്ടിമാർ തങ്ങളുടെ ഉപാസനാ മൂർത്തിയായ ദേവിയെ 'തിരുവാറാട്ടുകാവിൽ' പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. അങ്ങനെ, ഉത്തരകേരളത്തിലെ ഉഗ്രരൂപിണിയായ മാടായിക്കാവിലമ്മ, തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിലെ ആറ്റിങ്ങൽ റാണിമാരുടെ കുലദേവതയായി തിരുവാറാ...