വടക്കൻ കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്നും തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിലേക്ക്:

 മാടായിക്കാവിലമ്മയും പത്മനാഭസ്വാമിയും തമ്മിലുള്ള അഭേദ്യബന്ധം

കേരളീയ രാജവംശചരിത്രത്തിൽ കോലത്തുനാടും (കോലത്തു സ്വരൂപം) തിരുവിതാംകൂറും (വേണാട്) തമ്മിലുള്ള ബന്ധം രക്തബന്ധത്തോളം തന്നെ ശക്തമാണ്. തിരുവിതാംകൂറിലെ പെൺവഴിത്തായ്‌വഴി അറ്റുപോകാറായ ഘട്ടങ്ങളിലെല്ലാം, വടക്കൻ മലബാറിലെ കോലത്തുനാട്ടിൽ നിന്നുമാണ് തമ്പുരാട്ടിമാരെ ദത്തെടുത്തിരുന്നത്. ഈ ദത്തെടുക്കൽ കേവലം ഒരു അധികാര കൈമാറ്റം മാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് രണ്ട് ദേശങ്ങളുടെയും അവിടുത്തെ ദൈവീക സങ്കൽപ്പങ്ങളുടെയും ഒത്തുചേരൽ കൂടിയായിരുന്നു.

മാടായിക്കാവിൽ നിന്നും തിരുവാറാട്ടുകാവിലേക്ക്

കോലത്തുനാട്ടിലെ രാജകുടുംബം ആറ്റിങ്ങൽ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് ദത്തെടുക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവർ തനിച്ചായിരുന്നില്ല തെക്കോട്ട് യാത്ര തിരിച്ചത്. തങ്ങളുടെ കുലദേവതയായ സാക്ഷാൽ മാടായിക്കാവിലമ്മയുടെ (തിരുവർക്കാട് ഭഗവതി) ചൈതന്യത്തെയും അവർ കൂടെക്കൂട്ടി. ആറ്റിങ്ങലിൽ എത്തിയ തമ്പുരാട്ടിമാർ തങ്ങളുടെ ഉപാസനാ മൂർത്തിയായ ദേവിയെ 'തിരുവാറാട്ടുകാവിൽ' പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. അങ്ങനെ, ഉത്തരകേരളത്തിലെ ഉഗ്രരൂപിണിയായ മാടായിക്കാവിലമ്മ, തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിലെ ആറ്റിങ്ങൽ റാണിമാരുടെ കുലദേവതയായി തിരുവാറാട്ടുകാവിൽ കുടികൊണ്ടു.

അനന്തപുരിയിലെ സവിശേഷ അവകാശങ്ങൾ

ദത്തെടുക്കപ്പെട്ട ഈ രാജകുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് തിരുവനന്തപുരം ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ സവിശേഷമായ സ്ഥാനമാനങ്ങളും അവകാശങ്ങളും കൽപ്പിച്ചു നൽകിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ രാജാക്കന്മാർ പത്മനാഭദാസന്മാരായി നാടുവാഴുമ്പോൾ, ആറ്റിങ്ങൽ റാണിമാർ കുടുംബത്തിൻ്റെ കാരണവർ സ്ഥാനത്ത് നിലകൊണ്ടു.

ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഈ ബന്ധം കൂടുതൽ ദൃഢമാകുന്നതായി കാണാം. ഉത്സവത്തിൻ്റെ പത്താം നാൾ നടക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ 'ആറാട്ട്' ചടങ്ങിലാണ് ഈ അധികാരം ഏറ്റവും പ്രകടമാകുന്നത്.

ആറാട്ടും കൊട്ടാരത്തിൻ്റെ കാവലും

ഉത്സവത്തിൻ്റെ പത്താം ദിവസം, ഭഗവാൻ പത്മനാഭസ്വാമി ശംഖുമുഖത്തേക്ക് ആറാട്ടിനായി എഴുന്നള്ളുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഭഗവാൻ പുറത്തേക്ക് എഴുന്നള്ളുന്ന ഈ സമയത്ത്, ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെയും ദേശത്തിൻ്റെയും സുരക്ഷാ ചുമതല ആറ്റിങ്ങൽ കൊട്ടാരത്തിന് (ദത്തെടുക്കപ്പെട്ട തായ്‌വഴിക്ക്) കൈമാറുന്ന ഒരു പതിവുണ്ടായിരുന്നു. ഭഗവാൻ ക്ഷേത്രത്തിന് പുറത്തുപോകുമ്പോൾ, തങ്ങളുടെ കുലദേവതയായ തിരുവാറാട്ടുകാവിലമ്മയുടെ പിൻബലമുള്ള ആറ്റിങ്ങൽ രാജകുടുംബം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കാവൽക്കാരായി മാറുന്നു എന്നതായിരുന്നു ഇതിലെ സങ്കൽപ്പം.

ശൈവ-വൈഷ്ണവ സംഗമം

ഈ ചരിത്രപരമായ കൂടിച്ചേരലിലൂടെ അപൂർവ്വമായ ഒരു ആത്മീയ ബന്ധം രൂപപ്പെട്ടു. ആറ്റിങ്ങൽ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് എത്തിയവർക്ക് മാടായിക്കാവ് ഭഗവതി കുലദേവതയായി തുടർന്നപ്പോൾ തന്നെ, തിരുവിതാംകൂറിലെ കുലദൈവമായ ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമിയും അവരുടെ ഉപാസനാമൂർത്തിയായി മാറി. ശാക്തേയ സങ്കൽപ്പത്തിലുള്ള ഭഗവതിയും, വൈഷ്ണവ സങ്കൽപ്പത്തിലുള്ള പത്മനാഭനും ഒരേ കുടുംബത്തിന്റെ കാവൽദൈവങ്ങളായി മാറി എന്നുള്ളത് ഈ ദത്തെടുക്കൽ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഏടാണ്.

ചുരുക്കത്തിൽ, കോലത്തുനാടും തിരുവിതാംകൂറും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം രാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറം, ഭക്തിയുടെയും വിശ്വാസത്തിൻ്റെയും ശക്തമായ ഒരു അടിത്തറയിൽ പടുത്തുയർത്തിയ ഒന്നാണെന്ന് ഈ ആചാരങ്ങൾ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.